دوپینگ در ورزش

تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۲/۱۳

در رابطه با دوپینگ ناگفته‌ها و اسرار پشت پرده بسیار است، با وجود اینکه شعار مبارزه با دوپینگ از چهار گوشة جهان به گوش می‌رسد و سازمانهای بسیاری برای جلوگیری از آن تاسیس شده‌اند. اما گویی دستهایی پنهانی از باندهای سیاسی و اقتصادی و… در کار هستند تا دوپینگ هر چه بیشتر و بیشتر اشاعه یابد.

امروزه تقریباً ورزشی نیست که دوپینگ در قهرمانی آن نقشی نداشته باشد و سهم ورزشهای سنگین در این بین از همه بیشتر است. در این فصل از بخش بررسی بیشتری درباره دوپینگ به عمل آمده است و برخی از موارد دوپینگ نیز ذکر گردیده‌اند.

تعریف دوپینگ

کمیته بین المللی المپیک، دوپینگ را این گونه تعریف می‌کند:

دوپینگ عبارتست از تجویز یا استعمال هر نوع ماده خارجی و یا هر گونه مادة فیزیولوژیکِ خودِ بدن با مقادیر غیر طبیعی و یا راههای غیر متعارف توسط ورزشکار مسابقه دهنده تنها با هدف افزایش کاذب کارآیی و توانایی در رقابت ورزشی.

دوپینگ در لغت به معنای ناخالص سازی است و با آنکه نزدیک به یکصد سال است که  ورزشکاران این لغت را به کار می‌برند، اما اولین گزارش پیرامون دوپینگ در رابطه با یک مسابقه شنا می‌باشد که در سال ۱۸۶۵ در شهر آمستردام هلند بر‌گزار شد. در سال ۱۹۰۴م. توماس هیکس آمریکایی، برای کسب مدال طلا در رشته دوی ماراتن از کنیاک و استرکنین کمک گرفت.

سال ۱۸۶۹ در هلند طی یک مسابقه دوچرخه سواری، ورزشکاران دوچرخه سوار از مواد نیروزا استفاده کرده بودند.

اولین مورد مرگ بر اثر استفاده از مواد نیروزا در سال ۱۸۸۶در جریان برگزاری یک مسابقه دوچرخه سواری محلی گزارش شده است که منجر به مرگ ورزشکاری شده بود، در  طی این مسابقه دوچرخه سوار متوفی از ماده‌ای محرک به نام تری متیل استفاده کرده بود.

اولین تست تشخیصی برای ردیابی مواد نیروزا در مورد یک مسابقه اسب دوانی در سال ۱۹۱۰ انجام شد و استفاده از موادی شیمیایی با ساختمان آلکالوئیدی را در بزاق اسبها اثبات نمود.

استفاده از استروئیدهای آنابولیزان در ورزش در اواخر دهه ۵۰ و اوایل دهه ۶۰ فاش شد، اما نمی‌توان گفت که مثلا المپیک ۱۹۶۴ توکیو اولین مورد مصرف استروئید‌های آنابولیزان توسط ورزشکاران بوده است زیرا قبل از ارائه گزارش و فاش شدن مصرف این گونه مواد توسط ورزشکاران، عده‌ای از ورزشکاران بدون اینکه دیگران متوجه شوند از مواد استروئیدی کمک می‌گرفته‌اند، به عنوان مثال مواد محرک اعصاب مانند آمفتامین در سال ۱۹۳۶ وارد دنیای طب شد و در همان زمان در جریان جنگ جهانی دوم در میان سربازان استفاده می‌شد و پس از آن نیز در میادین ورزشی و غیر ورزشی مورد مصرف بالایی داشت اما مصرف آن در سال ۱۹۵۴ در طی رقابت‌های المپیک زمستانی اسلو فاش شد و در سال ۱۹۶۰ کورت انمار جنسون در طی رقابتهای المپیک  تابستانی رم به علت استعمال آمفتامین جان خود را بر سر قهرمانی از دست داد، در رابطه با استروئید‌های آنابولیک نیز باید گفت که این ترکیبات از سال ۱۹۳۱ پا به دنیای پزشکی گذاردند. در سال ۱۹۸۷ برژیت دورسل از قهرمانان به نام دو میدانی آلمان غربی در حالیکه تنها ۲۶ سال سن داشت درگذشت و مدتی بعد فاش شد که بریژیت نزدیک به یکصد نوع ترکیب دارویی را برای المپیک سئول مصرف می‌کرده است.

سلب مدال طلای بن جانسون کانادایی در المپیک ۱۹۸۸ سئول به خاطر مصرف استانازولول که یک استروئید آنابولیک می‌باشد و تحت نام تجاری وینسترول به فروش می‌رسد.کارل لوئیس دونده مشهور آمریکایی که در المپیک ۱۹۸۴ لوس آنجلس چهار مدال طلا به دست آورد می‌گوید که بسیاری از برندگان مدال طلا از داروهای محرک و تقویت کننده استفاده می‌کنند و این را همه می‌دانند.

متاسفانه سیاستمداران بسیاری از کشورها ورزشکاران خود را ملزم به استفاده از مواد نیروزا می‌کنند تا به امتیازات سیاسی مد نظر خود بیفزایند.

با توجه به مطالب بالا این نکته استنتاج می‌شود که مهار دوپینگ‌ای بسا که رویایی آرمانی برای نسل بشر باشد و تا زمانی که هدف از ورزش قهرمانی به دست آوردن عنوان، قدرت، سود مالی و شهرت باشد، توسل به دوپینگ هم ادامه دارد.

تقسیم بندی داروهای غیز مجاز در ورزش

غالباً منظور از دوپینگ، دوپینگ دارویی است. داروهای غیر مجاز در ورزش را به پنج دسته کلی می‌توان تقسیم نمود که در ذیل به آنها اشاره شده است:

  1. دارو‌های افزایش دهنده کارآیی ورزشی
  2. داروهای با کارآیی درمانی
  3. داروهای نشئه آور
  4. داروهای پائین آورنده وزن
  5. داروهای پوشاننده

نکته تاسف بار در زمینه دوپینگ دارویی اشاعه بسیار زیاد آنها در سطح جامعه است به نحوی که اکثراً در باشگاهها مشاهده می‌شود افرادی که اصلاً با ورزش حرفه‌ای سر و کاری ندارند و اصلاً حتی خیال شرکت در مسابقه‌ای را هم ندارند به استعمال دارو می‌پردازند. استعمال دارو توسط این افراد بیشتر به واسطه خودنمایی، کنجکاوی، بی تجربگی، حماقت و امثالهم می‌باشد. کدام انسان عاقلی است که به خاطر اینکه مدت کوتاهی قویترین فرد کوچه، محله، باشگاه و یا حتی شهرش باشد، اقدام به اعمال لطمات جبران ناپذیر به خویش نماید، حتی قهرمان جهان شدن هم به این همه لطمه‌ای که به وسیله دارو وارد می‌شود، نمی‌ارزد.

البته در برخی از موارد نیز افراد نا آگاه در دام مربی نماهای جنایت کار می‌افتند، این مربی نماها که حتی ممکن است دارای کارت مربی گری از فدراسیون هم باشند، به خاطر سودی اندک یا مشهور شدن اقدام به تجویز موارد دوپینگ به اعضای باشگاه خود می‌نمایند. البته شایان به ذکر است که در برخی موارد حتی مربیان باشگاهها نیز توسط شبکه قاچاق مکمل و دارو اغفال می‌شوند و به خیال خود با نیت خیرخواهانه اقدام به تجویز دارو و مکمل غیرمجاز می‌نمایند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *